Opvallend weinig hoogopgeleiden in Den Helder

DEN HELDER Ruim drie op de tien Nederlanders is hoogopgeleid (31% in 2018), maar het aandeel hoogopgeleiden verschilt sterk per gemeente, Utrecht is de enige gemeente waar hoogopgeleiden in de meerderheid zijn, zo blijkt uit cijfers van het CBS die recent zijn gepubliceerd door het Compendium voor de Leefomgeving (CPL). Opvallend is het lage percentage hoogopgeleiden in de Noordkop van de provincie: in Den Helder heeft maar 14,1% van de inwoners een hbo- of universitair diploma op zak; in Hollands Kroon is dat 20,4%. In Alkmaar (29,7%) ligt het percentage iets hoger.

GESTEGEN Het aandeel hoogopgeleiden is de afgelopen jaren licht gestegen van 28 procent in 2014 tot zo'n 31 procent vorig jaar. In studentensteden met een universiteit of hogeschool ligt het aandeel hoogopgeleiden logischerwijs vaak hoger dan gemiddeld. Onderzoekers van het CBS en de Universiteit van Amsterdam concludeerden in 2017 dat veel Nederlandse jongvolwassenen eerst naar studentensteden trekken. Hierna gaan zij, voor zover ze daar al niet woonden, vaak door naar de Randstad. Sommigen van hen trekken volgens de onderzoekers op een gegeven moment weer weg uit de stad. Wel blijven zij vaak in de nabijheid van grotere steden leven. In buurgemeenten zoals Zeist, Oegstgeest en Amstelveen dus, gemeenten die wat betreft het aandeel hoogopgeleiden vaak ook boven het landelijk gemiddelde uitsteken. 

OPVALLEND Dit valt verder op in de cijfers: In universiteitssteden als Amsterdam, Utrecht, Groningen en Nijmegen wonen veel hoogopgeleiden. In Maastricht en in Enschede, ook universiteitssteden, wonen dan juist weer relatief weinig hoogopgeleiden. Van de twintig grootste gemeenten scoort Den Haag bovengemiddeld, terwijl Rotterdam nipt boven het landelijk gemiddelde uitkomt. In steden als Almere en Zaanstad wonen relatief weinig hoogopgeleiden. In gemeenten als Pekela en Woensdrecht, maar ook in Den Helder, wonen relatief de minste hoogopgeleiden in Nederland. In de provincies Zeeland en Flevoland zijn geen gemeenten waarin het aandeel hoogopgeleiden hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. Ook in de kop van Noord-Holland, in de Achterhoek en in grote delen van de noordelijke provincies wonen relatief weinig hoogopgeleiden.

ZORGEN Verschillende regio's maken zich zorgen om het wegtrekken van jongvolwassenen. Zij proberen actief beleid te voeren om een zogeheten 'brain drain' tegen te gaan. Zo proberen zij bijvoorbeeld hoogopgeleide jongeren te stimuleren in de regio te blijven wonen of pogen zij werkgevers en studenten binnen de regio met elkaar in contact te brengen. Op dat laatste wordt onder andere in Twente ingezet. 

KAARTJE Op het kaartje zijn verschillende soorten cijfers terug te vinden. Allereerst is het mogelijk om per gemeente het aandeel hoogopgeleiden onder de 15- tot 75-jarige bevolking te laten zien. Hierover zijn gegevens van de jaren 2014 tot 2018 beschikbaar. Daarnaast is het ook mogelijk om te zien wat het absolute verschil ten opzichte van een jaar eerder is. Ten slotte is het mogelijk om, per gemeente en per jaar, het verschil ten opzichte van het landelijk gemiddelde te zien. Hiermee is goed zichtbaar waar relatief veel, en waar relatief weinig hoogopgeleiden wonen.